برق خورشیدی خانگی و کسب درآمد از پشت بام
- نویسنده: sheybani
- انتشار:
- ساعت انتشار:
افزایش مصرف برق، فرسودگی نیروگاهها و هزینه بالای تولید انرژی باعث شده دولت بهجای ساخت نیروگاههای جدید، به سراغ خرید برق از مردم برود. نتیجه این سیاست، شکلگیری یک کسبوکار قانونی و کمریسک به نام فروش برق خورشیدی خانگی به دولت است. در این مدل، خانوارها با نصب پنل خورشیدی روی پشتبام یا زمین بلااستفاده، برق تولید میکنند و آن را با قرارداد تضمینی بلندمدت به شبکه سراسری میفروشند.
جذابیت ماجرا اینجاست که قیمت خرید برق مشخص است، مشتری فقط دولت است و درآمد بهصورت منظم پرداخت میشود. برخلاف بسیاری از سرمایهگذاریها، این روش نه وابسته به بازار، نه دلار و نه مهارت فنی پیچیده است. سؤال اصلی اما این است: درآمد واقعی چقدر است و آیا ارزش سرمایهگذاری دارد؟
در ادامه مقاله، با عدد و جدول دقیق نشان میدهیم این سیستم چگونه کار میکند و چطور میتواند به یک درآمد پایدار خانوادگی تبدیل شود.
قبل از اینکه این مقاله را بخوانیم، بیایید مقاله ی وام نیروگاه خورشیدی را بخوانیم و اطلاعات بیشتری در این باره کسب کنیم.
انواع نیروگاه خورشیدی
با توجه به کاربرد به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
- سیستم برق خورشیدی جدا از شبکه (آفگرید)
- سیستم برق خورشیدی متصل به شبکه ( آنگرید)
سیستم جدا از شبکه یا آفگرید در مناطقی که به برق شهری دسترسی ندارند، استفاده میشود. مانند باغ، ویلا، روستا یا کارگاههای دور از شهر. برق تولید شده در این روش در باتریها ذخیره میشود تا در هنگام شب دسترسی به برق وجود داشته باشد.
برق خورشیدی خانگی متصل به شبکه یا آنگرید که برای فروش برق خورشیدی به دولت نیز استفاده میشود، به شکلی هستند که موازی با برق شهری به تولید برق میپردازند. همچنین برق تولید شده را به شبکه تزریق میکنند.
درآمد واقعی نیروگاه خورشیدی خانگی
| ظرفیت نیروگاه خورشیدی | تولید سالانه (kWh) | درآمد سالانه (تومان) | درآمد ماهانه (تومان) | هزینه نصب (۱۴۰۴) | دوره بازگشت سرمایه |
|---|---|---|---|---|---|
| ۵ کیلووات | ۷٬۲۵۰ | ~۱۵٬۲۲۰٬۰۰۰ | ~۱٬۲۶۰٬۰۰۰ | ۱۴۰–۱۸۰ میلیون | ۶٫۵ تا ۸ سال |
| ۱۰ کیلووات | ۱۴٬۵۰۰ | ~۳۰٬۴۴۰٬۰۰۰ | ~۲٬۵۳۰٬۰۰۰ | ۲۶۰–۳۳۰ میلیون | ۶ تا ۷٫۵ سال |
| ۲۰ کیلووات | ۲۹٬۰۰۰ | ~۶۰٬۸۸۰٬۰۰۰ | ~۵٬۰۷۰٬۰۰۰ | ۴۹۰–۶۳۰ میلیون | ۶ تا ۷ سال |
- سیستمهای ۵ کیلووات بازگشت سرمایه طولانیتری دارند؛ بهصرفهترین گزینه ۱۰ و ۲۰ کیلووات است.
- درآمد واقعی ممکن است در شهرهای پرتابش مثل یزد، کرمان، فارس تا ۱۲–۱۸٪ بیشتر شود.
- در شهرهای شمالی ممکن است ۸–۱۵٪ کمتر شود.
- نرخ ساتبا هر سال تعدیل تورمی دارد، بنابراین درآمد واقعی معمولاً کاهشی نیست.
- هزینهها بر اساس بازار ۱۴۰۴ (میریب تعدیل مکان اعمال شده
طبق گزارشهای منتشرشده توسط آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA)، سرمایهگذاری در انرژی خورشیدی یکی از کمریسکترین روشهای سرمایهگذاری بلندمدت در جهان محسوب میشود و بهدلیل کاهش هزینه تجهیزات و ثبات تولید، روند رشد آن در سالهای اخیر شتاب گرفته است.
فروش برق خورشیدی
بر اساس اصل 44 قانون اساسی کشور ایران، امکان فروش برق خورشیدی خانگی به دولت میسر شده است. بر طبق این قانون در راستای توسعه مشارکت بخش خصوصی در فعالیت های اقتصادی کشور و به منظور حفظ منابع انرژی سوختهای فسیلی. محافظت از محیط زیست، ایجاد تنوع در منایع انرژی، سازمانهای انرژی تجدیدپذیر خرید تضمینی برق تولید شده از انرژیهای پاک را در راس برنامه های خود قرار داده است.
درآمد ماهانه و سالانه برق خورشیدی
میزان درآمد حاصل از یک نیروگاه خورشیدی ثابت (بر روی پشتبام) مستقیماً تحت تأثیر شدت و مدت تابش خورشید در منطقه است. شهرهای مناطق کویری و جنوبی کشور بهدلیل زاویه تابش و تعداد روزهای آفتابی بیشتر، بازدهی بالاتری نسبت به شهرهای شمالی دارند. این جدول مقایسهای دقیق از درآمد ماهانه و سالانه یک سیستم استاندارد ۵ کیلووات در مناطق کلیدی ایران را ارائه میدهد تا برای تحلیل فنی محل پروژه خود دچار خطا نشوید.
| شهر | میانگین تابش روزانه (kWh/m²/day) | تولید ماهانه (kWh) | درآمد ماهانه (تومان) | درآمد سالانه (تومان) | رتبه تابش در ایران |
|---|---|---|---|---|---|
| یزد | ۶٫۲ | ۸۰۰ تا ۸۵۰ | ۱٫۳ تا ۱٫۴ میلیون | ۱۵٫۶ تا ۱۷ میلیون | ⭐ ۱ |
| کرمان | ۶٫۰ | ۷۸۰ تا ۸۳۰ | ۱٫۲ تا ۱٫۳ میلیون | ۱۵ تا ۱۶ میلیون | ⭐ ۲ |
| اهواز | ۵٫۸ | ۷۵۰ تا ۸۰۰ | ۱٫۲ میلیون | ۱۴ تا ۱۵ میلیون | ۳ |
| تهران | ۵٫۱ | ۶۵۰ تا ۷۰۰ | ۱٫۱ تا ۱٫۲ میلیون | ۱۳ تا ۱۴ میلیون | ۴ |
| تبریز | ۴٫۸ | ۶۲۰ تا ۶۷۰ | ۱٫۰ تا ۱٫۱ میلیون | ۱۲٫۵ تا ۱۳ میلیون | ۵ |
| رشت | ۴٫۳ | ۵۵۰ تا ۶۰۰ | ۹۰۰ هزار تا ۱ میلیون | ۱۰٫۵ تا ۱۲ میلیون | ۷ |
شرایط دریافت مجوز راه اندازی نیروگاه خورشیدی خانگی
- شما باید مالک خانه ای باشید که قرار است روی سقف آن نیروگاه باشد.
- امتیاز شبکه برق و کنتور برق از سوی اداره برق داشته باشید.
با داشتن این دو شرط میتوانید به اداره توزیع برق منطقه خود مراجعه کنید و با ارائه کارت ملی و قبض برق خانه مورد نظر درخواست شما ثبت میشود. سپس حدود دو هفته بعد به درخواست شما پاسخ داده میشود. در ادامه اداره برق به شما لیست تجهیزات مورد نیاز شامل پنل خورشیدی، اینورتر و … را میدهد تا بتوانید آنها را تهیه کنید. بعد از بازرسی که توسط اداره برق انجام میگیرد برق نیروگاه شما توسط شرکت پیمانکار راه اندازی میشود و همچنین به شبکه وصل میشوید.
تجهیزات مورد نیاز برای یک برق خورشیدی خانگی
- پنل خورشیدی
- استراکچر
- اینورتر
- سیستم مانیتورینگ
- کانکتور
- فیوز AC/DC
- تابلو برق
- منبع تغذیه سوئچینگ
- کانورتر
- میکرو اینورتر
- تجهیزات چاه ارت
- سیم و کابل
- محافظ صاعقه
محصولات مربوطه
قرارداد 20 ساله خرید تضمینی برق نیروگاه خورشیدی خانگی
نرخ خرید برق خورشیدی در سال 1400
قرارداد تضمینی، قراردادی است که با افرادی که تقاضای کسب درآمد از نیروگاه خورشیدی را دارند بسته میشود. این نوع قراردادهای تضمینی که با دولت بسته میشود اعتبار بالایی دارد و احتمال لغو شدن آن با تغییر دولتها و مرور زمان بسیار پائین میباشد. این یک قرارداد 20 ساله است و هر سال نیاز به تمدید ندارد.
بر اساس دستورالعملهای سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا)، برق تولیدی نیروگاههای خورشیدی خانگی در قالب قرارداد تضمینی ۲۰ ساله توسط دولت خریداری میشود و سرمایهگذار بدون نگرانی از فروش برق، درآمدی پایدار و قابل پیشبینی خواهد داشت.
محصولات مرتبط
هزینه راه اندازی نیروگاه برق خورشیدی خانگی
هزینه برق خورشیدی خانگی به عوامل مختلفی وابسته است که هر کدام از این عوامل در قیمت تمام شده نیروگاه تاثیر بسزایی دارد. به طور کلی قیمت تمام شده نیروگاه برق خورشیدی خانگی به عوامل ذیل بستگی دارد:
ظرفیت نیروگاه: با افزایش ظرفیت نامی نیروگاه خورشیدی، هزینه سرمایهگذاری هر واحد توان نیروگاه کاهش مییابد.
استانداردها و الزامات فنی: بخشی از هزینه های احداث نیروگاه برق خورشیدی خانگی با استانداردهای مورد نظر شرکت برق متناسب است که میتواند در هزینه تمام شده نیروگاه موثر باشد.
برند تجهیزات: با توجه به نوع برندی که شما برای نیروگاه خورشیدی خود انتخاب می کنید، دامنه تغییرات قیمت زیاد میشود.
وضعیت سازه: با توجه به اینکه یک نیروگاه برق خورشیدی خانگی به سازه یا استراکچر نیاز دارد یا خیر ، هزینه نیروگاه تغییر میکند.
در مناطقی که سقف های شیروانی دارند معمولا بدون نیاز به سازه نیروگاه احداث میشود.
مساحت نیروگاه: اگرچه مساحت در هزینه نهایی ظاهرا تاثیری ندارد، اما در مواردی که بین اینورتر و نقطه اتصال فاصله زیاد باشد هزینه کابل کشی نیز زیاد خواهد شد.
نحوه اتصال به شبکه: نحوه اتصال به شبکه برحسب شرایط ملک متقاضی و مکان شبکه برق متغیر میباشد. در ساده ترین و کم هزینه ترین حالت، نیروگاه از طریق یک کابل سرویس برق به شبکه فشار ضعیف هوایی متصل میشود. در موارد دیگر احتمال دارد اتصال به سمت فشار ضعیف پست توزیع و یا حتی شبکه برق فشار متوسط انجام شود که در این حالت هزینه های اتصال به شبکه برق افزایش خواهد یافت.
هزینه نصب پنل خورشیدی خانگی (بهروز ۱۴۰۴)
سرمایهگذاری در نیروگاه خورشیدی خانگی، بهدلیل پایداری نرخ خرید تضمینی برق، یکی از امنترین سرمایهگذاریها در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران محسوب میشود. این جدول با استفاده از قیمت تجهیزات استاندارد (مونوکریستال و اینورتر برند) در سال ۱۴۰۴ محاسبه شده است تا شما بتوانید دوره بازگشت سرمایه (ROI) خود را با دقت بر اساس ظرفیت مورد نیاز (۵، ۱۰ یا ۲۰ کیلووات) تخمین بزنید. این ارقام شامل کل هزینه نصب از صفر تا اتصال به شبکه هستند.
| ظرفیت نیروگاه | هزینه تقریبی کل (تومان) | فضای مورد نیاز (متر مربع) | تولید برق ماهانه (کیلوواتساعت) | درآمد ماهانه (تومان) | دوره بازگشت سرمایه (سال) |
|---|---|---|---|---|---|
| ۵ کیلووات | ۲۷۰ تا ۳۰۰ میلیون | ۳۰ تا ۳۵ | ۶۵۰ تا ۸۰۰ | ۱٫۱ تا ۱٫۳ میلیون | ۴٫۵ تا ۵ |
| ۱۰ کیلووات | ۵۲۰ تا ۵۶۰ میلیون | ۶۰ تا ۷۰ | ۱۳۰۰ تا ۱۶۰۰ | ۲٫۳ تا ۲٫۷ میلیون | ۴ تا ۴٫۵ |
| ۲۰ کیلووات | ۹۵۰ تا ۱٫۰۵ میلیارد | ۱۲۰ تا ۱۴۰ | ۲۶۰۰ تا ۳۲۰۰ | ۴٫۶ تا ۵٫۴ میلیون | ۴ تا ۴٫۳ |
مزایای برق خورشیدی خانگی در منازل و پشت بام
- کاهش هزینه قبوض برق
- محفوظ ماندن از افزایش آینده هزینه برق
- کم شدن فشار روی شبکه برق
- تجدید پذیر بودن
- طول عمر بالا
- توانایی تولید برق در هر شرایط آب و هوایی
- دوره بازگشت سرمایه
نکاتی که لازم است برای ساخت یک نیروگاه خورشیدی بر پایه برق خورشیدی خانگی باید رعایت شود:
- در صورتیکه محل نصب پنل ها و سازه ها در روی پشت بام خانه است باید ساختمان خانه استحکام کافی داشته باشد.
- استراکچرها یا سازه های پنل خورشیدی باید از جنس فولاد گالوانیزه گرم یا آلیاژ آلومینیوم باشد که بتواند در برابر باد مقاومت داشته باشد.
- فاصله استراکچر از لبه پشت بام از شش دهم میلی متر کمتر نباید باشد.
- نصب پنل های خورشیدی طوری انجام بگیرد که تمیز کردن سطح آنها با سادگی ممکن باشد.
- بازده پنل خورشیدی از چهارده درصد کمتر نباشد.
- در 10 سال اول شروع به کار نیروگاه، بازده پنل ها باید بالای 90 درصد باشد و در طی 25 سال از 80 درصد بالاتر باشد.
- اینورتری که در این نیروگاه خورشیدی استفاده میشود بازده حداقل 95 درصد داشته باشد.
- جهت داشتن ایمنی کامل، نیروگاه باید دارای سیستم اتصال به زمین باشد.
- بهتر است که سیستم خورشیدی گارانتی ساله و خدمات پس از فروش ساله داشته باشد.
- سالانه سطح پنل های خورشیدی چند بار تمیز شود.
قرارداد ساتبا برای نیروگاههای خورشیدی خانگی
قرارداد خرید تضمینی برق خورشیدی توسط ساتبا (سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق) با هدف توسعه تولید برق پاک در کشور اجرا میشود. در این طرح، تمام برق تولیدی نیروگاه خورشیدی خانگی به مدت ۲۰ سال با نرخ مصوب و تضمینی توسط دولت خریداری میشود. مالک نیروگاه پس از اتصال به شبکه، ماهانه درآمد فروش برق را دریافت میکند.
مراحل عقد قرارداد ساتبا نیروگاه خورشیدی خانگی
۱. ثبتنام اولیه
ثبت درخواست از طریق شرکت توزیع برق استان یا سامانه معرفیشده توسط ساتبا انجام میشود.
۲. بررسی فنی و بازدید محل
کارشناسان شرکت توزیع برق، محل نصب نیروگاه را از 3 نظر مورد بررسی قرار میدهند که این سه مورد عبارت اند از:
- ظرفیت انشعاب برق
- فضای قابل نصب (پشتبام یا زمین)
- ایمنی و دسترسی
۳. صدور معرفینامه و مجوز اتصال
پس از تأیید فنی، مجوز رسمی برای عقد قرارداد خرید تضمینی صادر میشود.
۴. نصب نیروگاه خورشیدی
پنلها، اینورتر، کابلکشی و تجهیزات حفاظتی توسط پیمانکار یا نصبکننده مورد تأیید، مطابق استانداردهای ساتبا نصب میشود.
۵. تست، نصب کنتور دوطرفه و اتصال به شبکه
پس از نصب کامل، کنتور هوشمند دوطرفه نصب شده و نیروگاه به شبکه سراسری وصل میشود.
۶. آغاز قرارداد و پرداختهای ماهانه
پس از شروع تزریق برق، تولید ثبت شده و پرداختها بهصورت ماهانه یا دورهای به حساب مالک واریز میشود.
مدارک لازم برای قرارداد
- تصویر کارت ملی مالک
- سند یا اجارهنامه معتبر محل نصب
- قبض برق و اطلاعات انشعاب
- فرم درخواست نیروگاه خورشیدی (از شرکت توزیع برق)
- شماره شبا بانکی به نام مالک
- تعهدنامه رعایت استانداردهای فنی
⚠️ نکته: مالک انشعاب برق و مالک نیروگاه باید یک نفر باشند (در اغلب استانها).
